Okres żniw, to gorący czas nie tylko ze względu na upalną letnią pogodę. Zebranie plonów, to finał wielu prac, zabiegów i nakładów rolnika. Dlatego ten okres wzbudza tyle emocji i powoduje stresowe sytuacje. Często czynniki emocjonalne oraz przemęczenie powodują niewłaściwe zachowanie się uczestników tych prac, a w konsekwencji – wypadki. Aby temu zapobiec, należy stosować podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy.

Odzież robocza i ochronna

Do prac przy obsłudze kombajnu może przystąpić rolnik ubrany w odzież roboczą. Poły bluzy lub koszuli należy zapiąć, a mankiety rękawów nie mogą luźno zwisać. Powinien także założyć pełne buty z podeszwą antypoślizgową i podnoskiem chroniącym palce stóp, czapkę oraz maseczkę przeciwpyłową do ochrony dróg oddechowych przed pyłem. Przy pracy na otwartym pomoście kombajnu niezbędne są również ochronniki słuchu do ochrony narządu słuchu przed hałasem, przy demontażu i montażu kosy oraz przy stosowaniu płynów i smarów rękawice ochronne, a podczas usuwania zanieczyszczeń także okulary ochronne.

Przygotowanie kombajnu do pracy

Przed rozpoczęciem pracy kombajnem należy przeprowadzić rzetelne przeglądy techniczne: okresowe i codzienne, sprawdzić stan zespołu żniwnego, zespołu młócącego, zespołów przeniesienia napędów oraz stan osłon. Podczas obsługi codziennej należy sprawdzić stan układu kierowniczego, jezdnego, hamulcowego, instalacji rozruchowej i elektrycznej (świetlnej i sygnalizacyjnej). Ponadto w okresie żniw należy usuwać plewy i kurz, szczególnie z obudów łożysk wałów, co ogranicza ryzyko wystąpienia pożaru. Na kombajnie powinny znajdować się dwie sprawne gaśnice, w tym jedna wodno-pianowa o masie co najmniej 2 kg.

Kombajn można uruchomić, gdy wszystkie osłony są kompletne i nieuszkodzone oraz znajdują się na właściwym miejscu. Wszystkie regulacje i czynności obsługowe, których nie można wykonać z pomostu operatora, należy robić przy wyłączonym silniku kombajnu.

Należy pamiętać, że pomost i drabinkę prowadzącą na pomost lub do kabiny należy systematycznie oczyszczać, aby zapobiec poślizgnięciom i upadkom. Wchodząc do kabiny lub na pomost, należy skierować twarz w kierunku kombajnu i zachować podparcie w trzech punktach. Zejście powinno odbywać się w taki sam sposób. Na pomoście lub w kabinie kombajnu może przebywać jedynie operator. Przed uruchomieniem silnika lub innych zespołów kombajnu należy ostrzec osoby przebywające w pobliżu, używając np. sygnału dźwiękowego i upewnić się, czy w pobliżu nie znajdują się osoby postronne, a zwłaszcza dzieci. 

Przejazd transportowy

Przed rozpoczęciem jazdy należy sprawdzić zdolność hamowania maszyny. W czasie przejazdu po drodze pedały obu hamulców powinny być na stałe sprzęgnięte. Na maszynie nie wolno przewozić ludzi ani zwierząt. Na tylnej ścianie kombajnu należy umieścić trójkątną tablicę wyróżniającą pojazd wolno poruszający się.

Podczas poruszania się kombajnu po drogach publicznych zaleca się aby przyrząd tnący (heder) doczepiony był w pozycji transportowej. Nie wolno przebywać pod uniesionym hydraulicznie hederem, a podczas jego naprawy należy go dodatkowo podeprzeć, np. drewnianym pieńkiem.

Warto pamiętać, że nie wolno pracować kombajnem na zboczach, których kąt pochylenia jest powyżej 10°. W przypadku konieczności wejścia na kombajn w czasie pracy na polu należy zwrócić uwagę, aby nie odbywało się to pod przebiegającymi nisko nad polem przewodami linii energetycznych (stwarza to śmiertelne niebezpieczeństwo porażenia prądem).

Dobre praktyki

Dobrą praktyką jest, żeby rolnik:

• pamiętał o apteczce pierwszej pomocy, która powinna znajdować się w kombajnie;  
• zamontował na kombajnie kamerę cofania, dzięki temu operator będzie miał pewność, że w strefie jazdy nie znajdują się osoby postronne; 
• miał przy sobie telefon komórkowy, który pozwoli na szybkie wezwanie pomocy w razie nagłej potrzeby; 
• robił przerwy w pracy, by zregenerować swoje siły;
• nie zapomniał o piciu płynów bogatych w sole mineralne, zwłaszcza podczas upałów.   

Ponadto podczas obsługi kombajnu nie wolno palić papierosów i używać otwartego ognia, uruchamiać kombajnu dzieciom, osobom nietrzeźwym lub po spożyciu środka działającego podobnie jak alkohol, dokonywać omłotów w pomieszczeniach gospodarczych przy użyciu kombajnu do zbioru zbóż oraz wchodzić na kombajn i schodzić z niego w czasie jego pracy.

_{Anna Krystyniak - Samodzielny inspektor - Placówka Terenowa KRUS w Bolesławcu}